Nijkerk krijgt miljoenenvoordeel uit Gemeentefonds, maar begroting blijft onder druk

NIJKERK – De gemeente Nijkerk krijgt de komende jaren meer geld van het Rijk dan eerder was voorzien. Uit de septembercirculaire 2026 van het Gemeentefonds blijkt dat het vrij besteedbare financiële voordeel oploopt tot ruim één miljoen euro in 2027. Ondanks deze meevaller blijven de jaren daarna financieel lastig. De meerjarenbegroting laat vanaf 2028 nog steeds forse structurele tekorten zien.

De septembercirculaire is de financiële vertaling van de Miljoenennota van het Rijk naar de middelen die gemeenten ontvangen uit het Gemeentefonds. De circulaire verscheen op 15 september en werd op 23 september 2026 geactualiseerd. De gemeente Nijkerk heeft de financiële gevolgen inmiddels in kaart gebracht.

Voordeel van ruim één miljoen euro in 2027

Het vrij besteedbare voordeel voor Nijkerk bedraagt in 2026 ongeveer 73.000 euro. In 2027 loopt dit op tot 1,048 miljoen euro. Daarna neemt het voordeel geleidelijk af: tot 912.000 euro in 2028, 774.000 euro in 2029 en 623.000 euro in 2030.

Naast deze bedragen ontvangt de gemeente ook geld voor specifieke taken waarvoor nog uitgaven moeten worden gedaan. Deze middelen leveren geen rechtstreeks voordeel op voor het begrotingssaldo.

Het gaat om 239.000 euro in 2026, 302.000 euro in 2027 en jaarlijks 161.000 euro in de periode van 2028 tot en met 2030. Wanneer beide geldstromen worden opgeteld, komt het totale financiële effect van de septembercirculaire uit op 312.000 euro in 2026 en 1,35 miljoen euro in 2027.

Begroting vanaf 2028 in de min

Hoewel de extra inkomsten welkom zijn, is de financiële situatie van Nijkerk daarmee niet opgelost. Na verwerking van de septembercirculaire komt de gemeente voor 2027 uit op een positief structureel begrotingssaldo van 2,214 miljoen euro.

Voor de jaren daarna blijven de cijfers negatief. In 2028 bedraagt het structurele tekort nog 1,603 miljoen euro. Voor 2029 wordt een tekort van 1,308 miljoen euro verwacht en voor 2030 staat de begroting 1,114 miljoen euro in de min.

Daarmee is alleen 2027 structureel sluitend. De gemeente blijft dus voor de jaren daarna voor een financiële uitdaging staan.

Extra inkomsten door prijsstijgingen en het btw-compensatiefonds

Een belangrijk deel van het financiële voordeel komt voort uit de ontwikkeling van prijzen en volumes. Deze ontwikkeling levert Nijkerk vanaf 2027 jaarlijks 550.000 euro extra op.

Daarnaast ontvangt de gemeente in 2026 een voordeel van 397.000 euro door de afrekening van de ruimte onder het plafond van het btw-compensatiefonds (BCF). Andere wijzigingen en ontwikkelingen in de verdeelmaatstaven van het Gemeentefonds hebben eveneens invloed op de uiteindelijke bedragen.

De gemeente waarschuwt wel dat circulaires onvolkomenheden kunnen bevatten. Als daaruit materiële afwijkingen voortkomen, wordt de gemeenteraad daarover nader geïnformeerd.

Onzekerheid over herverdeling en jeugdzorg

Naast de huidige begrotingscijfers zijn er ontwikkelingen die de toekomstige inkomsten van Nijkerk kunnen beïnvloeden. Zo staat vanaf 1 januari 2029 een volgende stap in de herverdeling van het Gemeentefonds gepland. De financiële gevolgen daarvan voor Nijkerk zijn nog niet bekend, maar kunnen aanzienlijk zijn.

Ook de jeugdzorg blijft een onzeker punt. De commissie-Van Ark brengt naar verwachting begin 2027 een nieuw rapport uit over de Hervormingsagenda Jeugd. Daarin wordt onder meer gekeken naar de voortgang van de hervormingen, de haalbaarheid van de geplande besparingen en de vraag of aanvullende financiële compensatie nodig is.

De uitkomsten kunnen gevolgen hebben voor de gemeentelijke begroting in de komende jaren.

Verwerking in de begroting

De financiële gevolgen van de septembercirculaire over 2026 worden verwerkt in de jaarstukken van dat jaar. De mutaties voor 2027 tot en met 2030 krijgen een plek in de eerste bestuursrapportage van 2027 en de Kadernota 2028.

De extra inkomsten bieden Nijkerk daarmee enige financiële ruimte, maar vormen geen structurele oplossing voor de tekorten die vanaf 2028 worden verwacht.