Tunnels bij station en Wallerstraat in beeld

NIJKERK- voor Nijkerk sluiten de plannen aan bij de ambities uit de Omgevingsvisie 2040 en de Mobiliteitsvisie 2040. De gemeente wil het stationsgebied beter verbinden met de rest van de stad en toewerken naar een autoluw gebied met meer ruimte voor voetgangers, fietsers en ontmoetingen.

Een van de onderzochte mogelijkheden is een uitbreiding van het perron in zuidoostelijke richting. Daarmee kan het station worden verbeterd en kan een fiets- en voetgangerstunnel worden aangelegd ter vervanging van het huidige overpad en de spoorwegovergang bij de Spoorstraat.

Ook bij de Wallerstraat zijn plannen voor een tunnel in beeld. In de gebiedsuitwerking Oostelijk Nijkerk is al gekeken naar het doortrekken van de Berencamperweg richting de Wallerstraat, met een tunnel onder het spoor. Daarbij wordt ook onderzocht of de spoorwegovergang Wallerstraat/Bloemendaalseweg kan worden opgeheven.

De gemeente ziet de spoorverkenning als een mogelijkheid om deze plannen verder te brengen. Mogelijk kan vanuit het project ook een financiële bijdrage worden geleverd aan maatregelen bij de overwegen.

Twee overwegen vallen af

In de eerste fase zijn zestien spoorwegovergangen langs de Veluwelijn geselecteerd voor nader onderzoek. Naast de vier kansrijke overwegen in Nijkerk zijn ook andere overwegen in de regio in beeld.

De overwegen bij de Domstraat en de Meskampersteeg in Nijkerk zijn afgevallen. Daarmee vervalt voorlopig de mogelijkheid om deze locaties vanuit de huidige verkenning verder uit te werken voor tunnels, terwijl de gemeentelijke Omgevingsvisie daar wel ambities voor bevat.

Er zijn nog geen definitieve besluiten genomen over de aanleg van tunnels of andere maatregelen. Wel is duidelijk dat op het traject tussen Amersfoort en Harderwijk minstens één ongelijkvloerse kruising noodzakelijk is. Bij een hogere treinfrequentie zullen de bestaande overwegen immers vaker gesloten zijn. Dat kan gevolgen hebben voor de bereikbaarheid, de verkeersdoorstroming en de verkeersveiligheid.

Naast de verkeersveiligheid wordt bij mogelijke tunnels ook gekeken naar sociale veiligheid en de veiligheidsbeleving van gebruikers.

Intercity vanuit Utrecht favoriet

In de verkenning zijn drie mogelijkheden onderzocht voor de toekomstige dienstregeling. Het gaat om een uitgebreidere treinpendel tussen Amersfoort, Nijkerk en Harderwijk, het doortrekken van de Intercity Direct vanuit Schiphol en Amsterdam-Zuid, en het doortrekken van een intercity vanuit Utrecht via Amersfoort naar Nijkerk en Harderwijk.

Alle drie de modellen gaan mee naar de volgende fase. Vanuit het oogpunt van de reiziger heeft een rechtstreekse intercity vanuit Utrecht de voorkeur. Veel reizigers uit Nijkerk en de regio reizen namelijk richting Utrecht.

Of deze treinen ook op korte termijn kunnen gaan rijden, is nog niet duidelijk. Daarvoor is aanvullend onderzoek nodig. Ook is het mogelijk dat de verschillende modellen gefaseerd worden ingevoerd.

Voor het keren van treinen bij Harderwijk zijn eveneens drie varianten onderzocht. Alleen de mogelijkheid ten oosten van de N302, ter hoogte van de Parallelweg in het buitengebied van Harderwijk, wordt verder uitgewerkt. Deze variant past volgens de betrokken partijen het beste in de omgeving en kan binnen het beschikbare budget worden uitgevoerd. De andere varianten zijn naar verwachting minstens twee keer zo duur.

Besluitvorming pas in 2028 verwacht

Tijdens het bestuurlijk overleg over het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (BO MIRT) in november 2026 ligt het voorstel voor om de Notitie Kansrijke Oplossingsrichtingen vast te stellen. Daarna begint de volgende fase, waarin wordt toegewerkt naar een voorkeursalternatief voor de dienstregeling, het keerspoor, de perronverlengingen en de maatregelen bij overwegen.

De resultaten worden naar verwachting in de eerste helft van 2028 vastgelegd in een Notitie Voorkeursalternatief. De gemeente Nijkerk wil de gemeenteraad medio 2027 opnieuw informeren over de voortgang.

De gemeente heeft zelf geen zeggenschap over de spoorinfrastructuur, de perronverlengingen of de dienstregeling. Bij grote aanpassingen aan overwegen waar de gemeente wegbeheerder is, bijvoorbeeld de aanleg van tunnels, heeft zij wel een rol. Besluiten hierover worden ook betrokken bij de verdere uitwerking van Oostelijk Nijkerk.

In de volgende fase worden inwoners en andere belanghebbenden betrokken via onder meer inloopbijeenkomsten en gesprekken. De provincie Gelderland verwacht het participatie- en communicatieplan eind 2026 te publiceren. De participatie over station Nijkerk en de overwegen wordt gekoppeld aan die voor Oostelijk Nijkerk.

Voorlopig blijft het dus bij een verkenning, maar de plannen voor extra intercity’s bieden Nijkerk wel een nieuwe mogelijkheid om de bereikbaarheid van het station te verbeteren en de al langer gewenste tunnels dichterbij te brengen.

Foto archief Marcel Bakker